Γιατί ένα ανεξιχνίαστο έγκλημα είναι η απόλυτη πνευματική πρόκληση; - Η Γοητεία του λαβυρίνθου

Γράφει η Λ. Κακαλέτρη: Γιατί ένα ανεξιχνίαστο έγκλημα είναι η απόλυτη πνευματική πρόκληση; - Η Γοητεία του λαβυρίνθου

 

Τι είναι αυτό που μας ξυπνάει το πρωί; Για άλλους είναι η ασφάλεια της ρουτίνας, για άλλους το κυνήγι του κέρδους ή η ανάγκη για δημιουργία. Η ανθρώπινη ενέργεια, όμως, δεν είναι μια στατική μπαταρία είναι ένας δυναμικός χάρτης που ενεργοποιείται μόνο όταν βρει το κατάλληλο ερέθισμα.

Για μένα, αυτή η «σπίθα» δεν βρίσκεται στα εύκολα και τα προφανή. Βρίσκεται στην ίδια τη φύση των γρίφων που ζητούν απαντήσεις, καθώς η εγκληματολογική ανάλυση ενός ανεξιχνίαστου εγκλήματος αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες πνευματικές προκλήσεις. Είναι μια αγαπημένη δραστηριότητα που ξεκλειδώνει τα πιο βαθιά μου κίνητρα.

«Η ενέργεια δεν παράγεται από την ηρεμία  αλλά από την ανάγκη να βάλεις τάξη στο χάος.»

Τι Κινητοποιεί τους Ανθρώπους; Ο Γενικός Κώδικας της Ενέργειας

Αν παρατηρήσουμε γύρω μας, η κινητήριος δύναμη του καθενός για δράση διαφέρει  αλλά η ρίζα της παραμένει κοινή. Η ενέργεια γεννιέται εκεί που συναντιέται το προσωπικό ενδιαφέρον με την πράξη. Οι άνθρωποι παρακινούνται γενικά από τη χαρά της εξερεύνησης, τη δημιουργία κάποιου έργου ή την ανάγκη να δοκιμάσουν τις δυνάμεις τους σε κάτι απαιτητικό. Για κάποιους, κίνητρο και καύσιμο για να ασχοληθούν με μια δραστηριότητα είναι η κατάκτηση μιας νέας δεξιότητας, η τέχνη, ο αθλητισμός ή η επίλυση σύνθετων προβλημάτων.

Όταν ένας άνθρωπος βρίσκει αυτό που πραγματικά τον συναρπάζει, η κούραση υποχωρεί και τη θέση της παίρνει μια ισχυρή εσωτερική ώθηση. Το αληθινό κίνητρο είναι το «γιατί» πίσω από τον ελεύθερο χρόνο μας είναι η ανάγκη να διοχετεύσουμε κάπου το μυαλό και το πάθος μας.

Το Παράδοξο του Γρίφου 

Γιατί μας Ελκύει το Άγνωστο;

Όταν ασχολείσαι με ένα ανεξιχνίαστο έγκλημα, δεν σε κινεί μια εξωτερική αμοιβή. Σε κινεί η ανάγκη για κατανόηση και η γοητεία του ίδιου του γρίφου.

Το ανθρώπινο μυαλό δυσκολεύεται να αποδεχθεί τα αναπάντητα ερωτήματα. Ένα ανεξιχνίαστο έγκλημα μοιάζει με ένα κενό στη λογική ακολουθία των γεγονότων. Η εγκληματολογική ανάλυση απαιτεί να γίνεις «μεταφραστής» σιωπηλών στοιχείων. Πρέπει να προσπαθήσεις να κατανοήσεις τον τρόπο σκέψης, τις επιλογές και τα πιθανά κίνητρα των εμπλεκομένων, ανασυνθέτοντας μια ιστορία που παραμένει ελλιπής.

«Ένα ανεξιχνίαστο έγκλημα δεν είναι ένα αδιέξοδο είναι ένας λαβύρινθος που χρειάζεται υπομονή, παρατήρηση και κριτική σκέψη για να αποκαλύψει τη διαδρομή του.»

Πού Βρίσκεται η Ενέργεια;

Η ενέργεια πηγάζει από την πρόκληση. Όταν εξετάζεις μια υπόθεση που έχει βαλτώσει, η ένταση δεν προέρχεται από το μυστήριο καθαυτό αλλά από την προσδοκία μιας νέας κατανόησης.

Τα Ενδιαφέροντα ως Καύσιμο

Τα ενδιαφέροντά μας καθορίζουν πού θα επενδύσουμε την πνευματική μας ενέργεια. Η ανάλυση συμπεριφοράς, η μελέτη των πειστηρίων και η σύνδεση φαινομενικά ασύνδετων στοιχείων απαιτούν απόλυτη συγκέντρωση.

Η Κατάσταση της Ροής

Είναι εκείνη η στιγμή όπου ο χρόνος μοιάζει να σταματά. Όταν χαθείς μέσα στις σημειώσεις, στις φωτογραφίες και στα δεδομένα μιας υπόθεσης, δεν αισθάνεσαι ότι καταναλώνεις ενέργεια αισθάνεσαι ότι το μυαλό λειτουργεί στο μέγιστο των δυνατοτήτων του.

«Όταν το μυαλό αναμετριέται με μια ιδιαίτερα σύνθετη υπόθεση, δεν κουράζεται. Γυμνάζεται. Η αλήθεια συχνά αφήνει ίχνη, αρκεί να έχεις την υπομονή και την προσοχή να τα αναγνωρίσεις.»

 Η αληθινή ενασχόληση ξεπερνά την παθητική θέαση μιας οθόνης. Είναι η ρεαλιστική, ωμή αδρεναλίνη που σε κατακλύζει όταν  μετά από ώρες μοναχικής μελέτης, δύο ασύνδετα στοιχεία ξαφνικά «κουμπώνουν» μεταξύ τους. Είναι εκείνο το ακριβές δευτερόλεπτο της απόλυτης παραγωγικότητας, όπου το χάος υποχωρεί και μια καθαρή, λογική απάντηση αναδύεται στην επιφάνεια. Αυτό το νοητικό «κλικ» δεν είναι απλώς ικανοποίηση  είναι ένα ισχυρό κύμα ενέργειας που αποδεικνύει ότι η αλήθεια, όσο βαθιά κι αν θάφτηκε, περιμένει πάντα τη σωστή σύνδεση για να έρθει στο φως. 

Προσωπική ενασχόληση  

Αυτή η ανάγκη για ανάλυση δεν περιορίζεται σε ένα μόνο πεδίο είναι μια γενικότερη στάση ζωής. Η πρακτική της εφαρμογή εκφράζεται μέσα από ποικίλες δραστηριότητες, όπως η έρευνα, η μελέτη αλλά και η περιστασιακή συμμετοχή σε εξειδικευμένες διαδικτυακές κοινότητες. Εκεί, η ανταλλαγή πληροφοριών και δεδομένων με άτομα που μοιράζονται το ίδιο ακριβώς αναλυτικό mindset ~ νοοτροπία προσφέρει απλώς μερικά ακόμη χρήσιμα κομμάτια στο παζλ.

Μια από τις πιο αινιγματικές και πολυσυζητημένες ανεξιχνίαστες υποθέσεις εξαφάνισης στις Ηνωμένες Πολιτείες ~ USA είναι  αυτή της Brianna Maitland, στην οποία συμμετέχω ως μέλος διαδικτυακής ομάδας στο Facebook ( The Search For Answers: Justice For Brianna Maitland), η οποία μελετά αποκλειστικά δημόσια διαθέσιμα στοιχεία και εξετάζει την υπόθεση μέσα από συλλογική ανάλυση και κριτική σκέψη. Η ομάδα δεν έχει καμία σύνδεση με τις αρμόδιες αρχές και δεν συμμετέχει στην επίσημη έρευνα της Αστυνομίας του Βερμόντ ή του FBI. Τα μέλη της ανταλλάσσουν απόψεις και προσεγγίζουν την υπόθεση με βάση δεδομένα, προβληματισμό και λογική ανάλυση.  Η ενασχόλησή μου με ανεξιχνίαστες υποθέσεις αποτελεί προσωπικό ενδιαφέρον και πνευματικό χόμπι, βασισμένο αποκλειστικά στη μελέτη δημόσια διαθέσιμων πληροφοριών και στην ανάλυση της ανθρώπινης συμπεριφοράς, χωρίς να συνιστά επαγγελματική ή επίσημη ερευνητική δραστηριότητα.

Το Δικό μου «Γιατί»

Αυτό που κινητοποιεί τον καθένα μας δείχνει τον τρόπο που επιλέγει να διοχετεύσει τη σκέψη του. Το να αναζητάς απαντήσεις σε δύσκολα ερωτήματα και να προσπαθείς να φωτίσεις όσα παραμένουν ασαφή είναι μια διαδικασία βαθιάς πνευματικής αναζήτησης. Η εγκληματολογική ανάλυση είναι μια δραστηριότητα που ακονίζει το μυαλό, προκαλεί τη λογική και υπενθυμίζει τη σημασία της προσεκτικής παρατήρησης και της κριτικής σκέψης.

«Το κίνητρό μου δεν είναι να βρω τον ένοχο. Είναι να αναζητώ την αλήθεια μέσα από τη λογική και να θυμάμαι ότι ακόμη και στις πιο σύνθετες υποθέσεις, κάθε στοιχείο μπορεί να φέρει λίγο περισσότερο φως στην κατανόηση των γεγονότων.»

 

Λίλα Κακαλέτρη 

Φιλόλογος με πιστοποιητικό στη Δικαστική Ψυχολογία

Πηγή:

Laconia TV

https://laconiatv.gr/index.php/arthra/item/21229-grafei-i-l-kakaletri-giati-ena-aneksixniasto-egklima-einai-i-apolyti-pnevmatiki-proklisi-i-goiteia-tou-lavyrinthou?fbclid=IwdGRjcAS7B_VjbGNrBLsH72V4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHtA8ilvydvvKUMVTdIBDlO59ir5sLfYOwrCsoENCfZZ55HSvFEc9EBXdlfJR_aem_209j4tcufWZnQXrqC2KGtA

Όταν το ευχαριστώ είναι απλώς ένα άλλοθι

 

Γράφει η Λίλα Κακαλέτρη: «Όταν το ευχαριστώ είναι απλώς ένα άλλοθι»

Στην εποχή της επικοινωνιακής ευχέρειας, οι λέξεις ταξιδεύουν με καταιγιστικούς ρυθμούς. Είναι εύκολες, άμεσα διαθέσιμες και παράγουν άμεσο αποτέλεσμα. Ανάμεσα στις πιο συχνές λέξεις ~ γέφυρες της καθημερινότητάς μας είναι το «ευχαριστώ» και η επίκληση της «ευγνωμοσύνης». Πρόκειται για όρους ιερούς που σχεδιάστηκαν για να αναγνωρίζουν την αξία της ανθρώπινης επαφής, να φέρνουν κοντά τις ψυχές και να επιστρέφουν την ομορφιά που δεχτήκαμε.

Τι συμβαίνει, όμως, όταν αυτή η λεκτική αναγνώριση αποσυνδέεται από την πρακτική της συνέχεια; Πώς ένας μηχανισμός που φτιάχτηκε για να τιμά τον άλλον, μπορεί άθελά του να μετατραπεί σε ένα τυπικό κοινωνικό νόμισμα που απλώς καθησυχάζει τις δικές μας εσωτερικές εκκρεμότητες;

Στις ανθρώπινες σχέσεις αναπτύσσεται συχνά ένας λεπτός,  εσωτερικός μηχανισμός. Υπάρχουν στιγμές που επιλέγουμε να προσφέρουμε χρόνο, σκέψη ή συναισθηματικό καταφύγιο. Αυτή η προσφορά δεν γίνεται με τη λογική της ανταλλαγής. Δεν επενδύουμε περιμένοντας κέρδος  αλλά ενεργούμε από  ένα αυθεντικό πλεόνασμα συναισθήματος  έχοντας απλώς τη θέληση και τη δυνατότητα να σταθούμε δίπλα στον άλλον. Είναι μια χειρονομία που γεννιέται ελεύθερα και ολοκληρώνεται στην πράξη της.

Η απάντηση που εισπράττουμε είναι συχνά ένα θερμό, γεμάτο ευγένεια «ευχαριστώ». Εδώ όμως κρύβεται μια λεπτή, ανθρώπινη παγίδα. Το πρόβλημα δεν είναι η λέξη  αλλά στο πλασματικό αίσθημα ασφάλειας που μπορεί να γεννήσει. Μόλις ειπωθεί η λέξη, η συνείδηση εκείνου που έλαβε την προσφορά τείνει να αναπαύεται. Νιώθει ότι «ξεχρέωσε».

Σε αυτές τις περιπτώσεις, το «ευχαριστώ» χρησιμοποιείται ως ένα είδος savoir vivre, ως ένας κώδικας δηλαδή καλών τρόπων και κοινωνικής ευγένειας που επιστρατεύεται για να εξαγοράσει την ενοχή μας απέναντι στην ίδια μας την παθητικότητα. Αντιλαμβανόμαστε, έτσι, ότι οι λέξεις μπορούν να λειτουργήσουν ως συναισθηματικό άλλοθι όταν δεν συνοδεύονται από συνέπεια. Θεωρούμε ότι η υποχρέωση έληξε τη στιγμή που ολοκληρώθηκε ο ήχος της λέξης. Η λέξη λειτουργεί ως μια εσωτερική διαγραφή του χρέους για εκείνον που έλαβε, αφήνοντας όμως τον άλλον να βιώνει την αντίφαση ανάμεσα σε μια λεκτική πληρότητα και ένα πρακτικό κενό .

«Η αληθινή ευγνωμοσύνη δεν είναι ο επίλογος μιας χάρης που λάβαμε, αλλά ο πρόλογος της ευθύνης να παραμείνουμε παρόντες στη ζωή εκείνου που μας στάθηκε αλλά και η αρχή μιας συμπεριφοράς που σέβεται και αναγνωρίζει το βάθος της προσφοράς.»

Αυτή η αναντιστοιχία ανάμεσα στα λόγια και τα έργα αποτελεί μια πολύ συγκεκριμένη, βουβή μορφή αχαριστίας, η οποία φοράει το πρόσωπο των καλών τρόπων. Το παράδοξο είναι ότι αν ποτέ εκφραστεί ένα παράπονο για αυτή την παθητική στάση, συχνά ενεργοποιείται ένας μηχανισμός άμυνας, μια λεπτή παραποίηση της πραγματικότητας: ‘’Μα αφού εξέφρασα την εκτίμησή μου, γιατί ζητάς κάτι παραπάνω;’’.

Αυτή η αντίδραση μετατοπίζει το κέντρο βάρους και προβάλλει το πρόβλημα στην απέναντι πλευρά. Ο αναγνώστης που έχει βρεθεί σε αυτή τη θέση αναγνωρίζει αμέσως το συναίσθημα… αρχίζεις να αμφιβάλλεις για τα ίδια σου τα κριτήρια, παγιδευμένος στη σκέψη μήπως οι προσδοκίες σου είναι υπερβολικές, τη στιγμή που η αντικειμενική πραγματικότητα δείχνει μια ξεκάθαρη ασυμμετρία λόγων και έργων.

Φυσικά, οι άνθρωποι δεν είναι όλοι ίδιοι, ούτε αυτή η συμπεριφορά αποτελεί γενικό κανόνα για κάθε μας σχέση. Υπάρχουν προσωπικότητες που λειτουργούν με μια βαθιά, έμπρακτη αμοιβαιότητα. Ωστόσο, όταν βρισκόμαστε σε ρόλους όπου η δική μας διάθεση για προσφορά είναι διαρκής και αυθόρμητη  τείνουμε να δημιουργούμε άθελά μας ένα προηγούμενο.

«Όταν η γενναιοδωρία γίνεται η μόνιμη γλώσσα σου, οι άλλοι σταματούν να την ακούν ως επιλογή και αρχίζουν να την εκλαμβάνουν ως υποχρέωση.»

Όταν η παρουσία μας θεωρείται δεδομένη, η κοινωνική δυναμική τείνει να την ενσωματώνει ως μια μόνιμη, φυσική κατάσταση. Η αχαριστία εδώ δεν εκδηλώνεται απαραίτητα με εχθρότητα ή κακία  αλλά με μια ήσυχη, σχεδόν αόρατη απάθεια απέναντι στην κούραση του άλλου. Σε αυτό ακριβώς το σημείο αποκαλύπτεται η απόσταση που χωρίζει την αληθινή ευγνωμοσύνη από την έμπρακτη αμοιβαιότητα .Η ευγνωμοσύνη είναι η εσωτερική αναγνώριση της προσφοράς, ενώ η αμοιβαιότητα είναι η διάθεση και η ικανότητα να ανταποκριθούμε με τρόπο ουσιαστικό. Στην πράξη, αυτές οι δύο έννοιες δεν είναι πάντα ταυτόσημες. Κάποιος μπορεί να νιώθει ειλικρινά ευγνώμων για όσα του δώσαμε αλλά να του λείπει η συναισθηματική ωριμότητα, η ψυχική ικανότητα ή ακόμη και οι αντικειμενικές συνθήκες για να το δείξει έμπρακτα. Όταν η ροή προσφοράς από την πλευρά μας στερέψει ή ζητήσει υποστήριξη αυτή η αδυναμία ανταπόδοσης έρχεται στην επιφάνεια.

Η αλλαγή αυτή μπορεί να ερμηνευτεί λανθασμένα ως αποστασιοποίηση ή εγωισμός ~ έπαρση . Το άτομο που έχει συνηθίσει να προσέχει τους πάντες έρχεται τότε αντιμέτωπο με εσωτερικές ενοχές και σκέφτεται  αν η φυσική του ανάγκη για ισορροπία αποτελεί σφάλμα  ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται για μια απλή αναζήτηση αμοιβαίου σεβασμού.

Την ίδια στιγμή, η σύγχρονη πραγματικότητα, ενισχυμένη από την κουλτούρα των social media, τείνει να επιβραβεύει τη γοητεία της επιφανειακής επικοινωνίας ,της ψηφιακής εικόνας και των εύκολων εντυπώσεων. Η ικανότητα να προσφέρει κανείς τη σωστή φιλοφρόνηση, το ιδανικό χρονικά hashtag ή μια καλοστημένη έκφραση θαυμασμού, συχνά κερδίζει τις εντυπώσεις και την κοινωνική αποδοχή με μεγαλύτερη ευκολία από μια αθόρυβη, καθημερινή παρουσία.

«Στο θέατρο των εντυπώσεων, μια εύκολη φιλοφρόνηση εισπράττει το χειροκρότημα, την ίδια ώρα που μια αθόρυβη, ουσιαστική παρουσία μένει στα παρασκήνια.»

Ένας όμορφος λόγος προσφέρει μια στιγμιαία συναισθηματική ανάταση, η οποία είναι άμεσα καταναλώσιμη, σε αντίθεση με τη βαθιά, συνεπή στήριξη που χρειάζεται χρόνο για να αποτιμηθεί. Ωστόσο, η ίδια η φύση της προσφοράς εμπεριέχει μια βαθύτερη συνειδητοποίηση που ξεπερνά τις προσωρινές εντυπώσεις.

«Η προσφορά δεν εγγυάται πάντα την ανταπόδοση. Όμως διαμορφώνει τον χαρακτήρα εκείνου που προσφέρει, κι αυτό είναι ένα κέρδος που καμία απουσία δεν μπορεί να του στερήσει.»

Οι ισορροπίες της ανθρώπινης επαφής δεν ακολουθούν τους κανόνες μιας άμεσης εμπορικής συναλλαγής. Μόνο μέσα από τον εσωτερικό στοχασμό κερδίζεται η βεβαιότητα ότι η αλήθεια των προθέσεων έχει τον δικό της, αθόρυβο τρόπο να δικαιώνεται, αφήνοντας πίσω την τρέχουσα αδυναμία των γύρω μας να κατανοήσουν το μέγεθός της. 

Η ουσιαστική δικαίωση δεν βρίσκεται στην αναμονή μιας εξωτερικής επιβεβαίωσης ή μιας  μεταμέλειας που έρχεται πλέον χωρίς αντίκρισμα από εκείνους που εγκλωβίστηκαν στην ευκολία των λόγων. Η ισορροπία επιστρέφει ως μια εσωτερική πράξη ανεξαρτησίας και πίστης στη ροή της ζωής.

«Η μεγαλύτερη ελευθερία έρχεται τη μέρα που σταματάς να κοστολογείς την αξία της προσφοράς σου με βάση το μέγεθος της ανταπόκρισης των άλλων.»

Το «ευχαριστώ» παραμένει μια σπουδαία λέξη, αρκεί να μην αντιμετωπίζεται ως υποκατάστατο της παρουσίας ή ως γλωσσικό φίλτρο που ξεπλένει την απουσία έργων. Για όσους επιλέγουν να επενδύουν έμπρακτα, η πρόκληση είναι να απελευθερωθούν από το βάρος των ενοχών, αναγνωρίζοντας ότι η ικανότητά τους να δίνουν επειδή θέλουν και μπορούν αποτελεί δικό τους εσωτερικό πλούτο.

Η αυθεντική εκτίμηση δεν κρίνεται στην ευγένεια της στιγμής αλλά στη διάρκεια της συμπεριφοράς. Και τελικά, η ωριμότητα στις σχέσεις έρχεται όταν αντιληφθούμε ότι οι λέξεις αποκτούν το πραγματικό τους βάρος μόνο όταν χρησιμεύουν ως το θεμέλιο των πράξεων μας  και όχι ως η μεταμφίεση της απουσίας τους.  

Η αλήθεια είναι ότι στις σχέσεις έχουμε υπάρξει όλοι, κάποια στιγμή και από τις δύο πλευρές της ιστορίας έχουμε βρεθεί στη θέση εκείνου που προσφέρει αλλά και στη θέση εκείνου που δέχεται . Έχουμε νιώσει το μούδιασμα μιας βουβής αχαριστίας, αλλά, αν κοιτάξουμε με ειλικρίνεια μέσα μας, έχουμε επίσης παραλείψει να αναγνωρίσουμε ανθρώπους που στάθηκαν δίπλα μας περισσότερο απ’ όσο προλάβαινε να καταγράψει η δική μας ωριμότητα εκείνη τη στιγμή. Η ανθρώπινη φύση είναι γεμάτη από τέτοιες ασυνείδητες ή  συνειδητές  αντιφάσεις.

Σε έναν κόσμο, λοιπόν, που συχνά πνίγεται στον θόρυβο των εύκολων εντυπώσεων, η πραγματική ανάγκη δεν είναι να χωριστούμε σε κατηγορίες ή να αναζητούμε ποιος είχε δίκιο και ποιος άδικο. Αυτό που έχουμε περισσότερο ανάγκη είναι η αγάπη, η βαθιά κατανόηση και η αμοιβαία αποδοχή , αξίες που δεν γεννιούνται στην ευκολία αλλά σμιλεύονται μέσα από τα κοινά μας λάθη και τις δοκιμασίες . 

 Η ουσιαστική ωριμότητα ίσως βρίσκεται ακριβώς εκεί ,στο να αρνούμαστε να αντιγράψουμε τη συμπεριφορά που κάποτε μας πλήγωσε όχι για να παραστήσουμε τους ηθικά  ανώτερους  αλλά γιατί καταλαβαίνουμε το παιχνίδι των ανθρώπινων αδυναμιών. Στις μέρες μας, ο κόσμος δεν χρειάζεται άλλους δικαστές αλλά σταθερές αναφορές, ανθρώπους που οι πράξεις τους έχουν διάρκεια και το "ευχαριστώ" τους έχει αντίκρισμα. Όταν επιλέγεις να σπας τον κύκλο της αχαριστίας με μια ήσυχη, σταθερή αξιοπρέπεια δεν κάνεις μια πράξη ηρωισμού αλλά μια δήλωση εσωτερικής ελευθερίας. Δεν το κάνεις για να αλλάξεις αναδρομικά το παρελθόν αλλά για να προστατεύσεις το μέλλον σου. Το κάνεις γιατί διατηρείς την πολύτιμη ικανότητα να εκτιμάς, να θυμάσαι και να επιστρέφεις τη στήριξη εκεί όπου κάποτε τη βρήκες.  Η πιο αθόρυβη  αλλά και πιο ουσιαστική δικαίωση έρχεται τη στιγμή που συνειδητοποιείς ότι η συμπεριφορά των άλλων δεν κατάφερε να αλλοιώσει αυτό που είσαι  και ότι η ποιότητα του  χαρακτήρα σου παρέμεινε το πιο ακριβό και αδιαπραγμάτευτο κομμάτι του εαυτού σου.

Λίλα Κακαλέτρη 

Φιλόλογος με πιστοποιητικό στην Δικαστική Ψυχολογία

 Πηγή:

Laconia TV

https://laconiatv.gr/index.php/arthra/item/20644-grafei-i-lila-kakaletri-otan-to-efxaristo-einai-aplos-ena-allothi?fbclid=IwdGRjcAS7BsxjbGNrBLsE9WV4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHlGICxQaOoJJGwjtsJwqM6XWImitF0ScKGbt8ttTm-EXfzKuZuq9oeoeVved_aem_Mzx17XiWEByxtKfDfOWoAw

Γιατί Φοβόμαστε Αυτό που Ψάχνουμε Απεγνωσμένα;

 

Γράφει η Λίλα Κακαλέτρη: Γιατί Φοβόμαστε Αυτό που Ψάχνουμε Απεγνωσμένα;

 

Το Παράδοξο της Σύγχρονης Οικειότητας 

Ζούμε στην εποχή της μεγαλύτερης συναισθηματικής αντίφασης. Ποτέ άλλοτε στην ιστορία του ανθρώπου η λέξη «αγάπη» δεν αναλύθηκε, δεν  χρησιμοποιήθηκε με τόση ευκολία  και δεν εξιδανικεύτηκε τόσο πολύ και ποτέ άλλοτε δεν ήταν τόσο σπάνια να τη συναντήσεις στην πράξη. Όλοι δηλώνουμε «ανοιχτοί» να αγαπήσουμε και να αγαπηθούμε, όμως οι περισσότεροι από εμάς είμαστε απλώς ερωτευμένοι με την ιδέα της αγάπης  όχι με την πραγματικότητά της.

Το πρόβλημα του σύγχρονου ανθρώπου δεν είναι ότι δεν βρίσκει την αγάπη είναι ότι έχει εκπαιδευτεί να επιθυμεί μόνο το κυνήγι της, επειδή η ίδια η εύρεσή της απαιτεί τον μετασχηματισμό του σύγχρονου «Εγώ».

Σήμερα, η αναζήτηση της αγάπης έχει μετατραπεί σε μια διαδικασία shopping. Ψάχνουμε έναν άνθρωπο με τον ίδιο τρόπο που φιλτράρουμε τις προδιαγραφές ενός προϊόντος  να μας ταιριάζει στα γούστα, να μην μας αναστατώνει, να είναι πάντα διαθέσιμος  αλλά να μην μας στερεί την ελευθερία. Ψάχνουμε μια αγάπη «κομμένη και ραμμένη» στα μέτρα μας, ένα ασφαλές καταφύγιο που θα γιατρέψει τα παιδικά μας τραύματα χωρίς να μας ζητήσει τίποτα ως αντάλλαγμα.

Όμως, αυτή η καταναλωτική προσέγγιση κρύβει μια βαθιά  ασυνείδητη άμυνα.

«Αναζητούμε την αληθινή αγάπη όχι επειδή είμαστε έτοιμοι να δοθούμε αλλά επειδή ελπίζουμε ότι κάποιος άλλος θα αναλάβει το βάρος της δικής μας ύπαρξης. Η σύγχρονη αναζήτηση δεν είναι ανάγκη για σύνδεση είναι η απόλυτη ανάγκη για επιβεβαίωση.» 

Εδώ ακριβώς μπαίνει η ψευδαίσθηση των dating apps. Μετατρέψαμε το φλερτ σε ένα ατελείωτο scroll down, παγιδευμένοι στη λογική του Netflix  «Γιατί να δεσμευτώ σε αυτή τη σειρά, όταν υπάρχουν χιλιάδες άλλες επιλογές στην αρχική μου οθόνη;»

Τα dating apps  υπόσχονται σύνδεση, όμως συχνά ενισχύουν μια κουλτούρα συνεχούς αναζήτησης, όπου ο άλλος μπορεί εύκολα να μετατραπεί σε ακόμη ένα προφίλ προς αξιολόγηση, επειδή μας εκπαιδεύουν να βλέπουμε τον άλλον ως αναλώσιμο «προφίλ» και όχι ως ζωντανή ύπαρξη. Ο αλγόριθμος τρέφεται από την ανικανοποίητη επιθυμία μας. Αν όλοι βρίσκαμε γρήγορα αυτό που ψάχνουμε, το επιχειρηματικό μοντέλο αυτών των πλατφορμών θα ήταν πολύ διαφορετικό.

Παρότι πολλοί άνθρωποι γνωρίστηκαν και δημιούργησαν ουσιαστικές σχέσεις μέσα από αυτές τις πλατφόρμες, η αρχιτεκτονική τους συχνά μας εκπαιδεύει να αντιμετωπίζουμε τη σύνδεση ως μια ατελείωτη ακολουθία επιλογών και όχι ως μια ευκαιρία ουσιαστικής συνάντησης.

«Τα dating apps δεν σχεδιάστηκαν για να μας γνωρίζουν ανθρώπους αλλά για να μας κρατούν σε μια μόνιμη αναμονή για το "επόμενο καλύτερο". Γίναμε συλλέκτες πρώτων επεισοδίων, ανίκανοι να αντέξουμε την πλοκή μιας ολόκληρης σεζόν.»

Όταν ψάχνεις έναν άνθρωπο που θα είναι «τέλειος», συχνά κυνηγάς μια εικόνα που δεν μπορεί να υπάρξει στην πραγματικότητα. Πολλές φορές, το «ιδανικό» λειτουργεί ως το καλύτερο άλλοθι του ανθρώπου που φοβάται να δεσμευτεί. Όχι επειδή δεν επιθυμεί την αγάπη αλλά επειδή η αληθινή σχέση απαιτεί να εγκαταλείψει τη φαντασίωση του απόλυτου και να συναντήσει έναν πραγματικό, ατελή άνθρωπο. 

«Η απαίτησή μας με τις τέλειες προδιαγραφές είναι ο πιο έξυπνος τρόπος που εφηύρε το "Εγώ" μας για να παραμείνει ασφαλές στην απομόνωσή του. Ζητάμε έναν σύντροφο χωρίς ελαττώματα για να μην χρειαστεί ποτέ να αναμετρηθούμε με τα δικά μας.»

H πραγματική όμως  ανατροπή  συμβαίνει όταν η ζωή, κόντρα στις άμυνές μας, μας φέρει μπροστά στην αληθινή αγάπη. Εκεί που το σενάριο της μοναξιάς σπάει και συναντάμε έναν άνθρωπο που μας βλέπει γυμνούς, πέρα από τις μάσκες μας.

Εκεί ακριβώς ξεσπά η κρίση. Αντί για λύτρωση, ο σύγχρονος άνθρωπος νιώθει έναν βαθύ, αρχέγονο τρόμο. Γιατί;

«Η αληθινή αγάπη είναι η πιο βαθιά μορφή εσωτερικής αναδιοργάνωσης.  Δεν σημαίνει να βρεις κάποιον που θα λύσει όλα σου τα προβλήματα. Σημαίνει να βρεις εκείνον τον άνθρωπο που μπροστά του τα προβλήματά σου παύουν να μοιάζουν με απειλή. Συνδεόμαστε μέσα από τις κοινές μας χαρές αλλά δενόμαστε πραγματικά μόνο όταν αντέξουμε να κοιτάξουμε μαζί το ίδιο κενό, χωρίς την ανάγκη να δραπετεύσουμε…..!!»

Όταν βρεθούμε μέσα στην αληθινή αγάπη, ερχόμαστε αντιμέτωποι με τρία μεγάλα ψυχολογικά σοκ που δεν ξέρουμε πώς να διαχειριστούμε ….!

Η Απώλεια του Ελέγχου

Έχουμε μάθει να ελέγχουμε τα πάντα  την καριέρα μας, την εικόνα μας στα social media, τον χρόνο μας. Η αγάπη όμως είναι η μοναδική σημαντική εμπειρία της ζωής που δεν μπορεί να εξασφαλιστεί, να προγραμματιστεί ή να ελεγχθεί. Και για έναν κόσμο που λατρεύει τις εγγυήσεις, αυτό μοιάζει σχεδόν τρομακτικό.

Ο Καθρέφτης των Ελλειμμάτων μας

Ένας άνθρωπος που μας αγαπά πραγματικά φωτίζει άθελά του όλες τις ανασφάλειες και τα ανοιχτά συναισθηματικά μας μέτωπα . Ξαφνικά, το πρόβλημα δεν είναι ο άλλος αλλά το ότι δεν αντέχουμε να δούμε ποιοι είμαστε όταν είμαστε ευάλωτοι.

Ο Φόβος της Απόρριψης

Όσο πιο αληθινή είναι η σχέση, τόσο μεγαλύτερο είναι το ρίσκο του πόνου. Μπροστά στην πιθανότητα να πληγωθούμε μελλοντικά, επιλέγουμε να σαμποτάρουμε το παρόν.

«Το παράδοξο της εποχής μας είναι ότι υποφέρουμε από τη μοναξιά αλλά τρομοκρατούμαστε από την εγγύτητα. Προτιμάμε τον αργό θάνατο της ψηφιακής απομόνωσης από το ρίσκο της ζωντανής,  ανεπιτήδευτης και αφοπλιστικής αλήθειας ενός άλλου ανθρώπου.»

 Το Σαμποτάζ ως Μηχανισμός Άμυνας

Πώς αντιδρούμε όταν δεν μπορούμε να διαχειριστούμε την αγάπη που βρήκαμε; Επιστρατεύουμε τον πιο έξυπνο μηχανισμό του υποσυνειδήτου το αυτοσαμποτάζ.

«Το σαμποτάζ δεν εκδηλώνεται πάντα με έναν μεγάλο τσακωμό. Συχνά εκδηλώνεται με την παθητική απόσυρση. Όταν η εγγύτητα αρχίζει να απαιτεί αμοιβαία έκθεση, η πιο εύκολη άμυνα είναι η δημιουργία μιας τεχνητής απόστασης, η ξαφνική σιωπή ή η ύψωση αόρατων τειχών. Μετατρέπουμε το τρελό μας άγχος σε όπλο, βρίσκουμε ψεγάδια εκεί που δεν υπάρχουν και σαμποτάρουμε το παρόν, γιατί είναι πιο εύκολο να κρυβόμαστε πίσω από μια οθόνη παρά να σταθούμε όρθιοι απέναντι στον άνθρωπο που μας πρόσφερε ένα αληθινό στήριγμα. Είναι η προσπάθεια να παγώσεις τον χρόνο, ώστε να μην ρισκάρεις να προχωρήσεις.»

Εκλογικεύουμε το συναίσθημα, πείθουμε τον εαυτό μας ότι «δεν είναι η κατάλληλη στιγμή» ότι «αξίζουμε κάτι καλύτερο» ή ότι «πνιγόμαστε». Μετατρέπουμε την ομορφιά της σύνδεσης σε πρόβλημα προς επίλυση.

«Είναι εύκολο να κλαις για την αγάπη που δεν ήρθε ποτέ. Το δύσκολο είναι να σταθείς όρθιος μπροστά στην αγάπη που είναι εδώ να την κοιτάξεις στα μάτια και να μην εφεύρεις μια δικαιολογία για να δραπετεύσεις.»

Φεύγουμε τρέχοντας πίσω στην ασφάλεια της αναζήτησης. Γιατί το να «αναζητάς» σε κρατάει σε μια μόνιμη κατάσταση ελπίδας και εξιδανικευμένης ψευδαίσθησης. Το να «είσαι εκεί» όμως, απαιτεί να λερώσεις τα χέρια σου με την καθημερινότητα, το λάθος, τη συγχώρεση και την αποδοχή.

Βέβαια, δεν είναι κάθε αποχώρηση μια φυγή από την αγάπη. Υπάρχουν σχέσεις που παρά την ύπαρξη συναισθήματος, δεν μπορούν να ανθίσουν ή να προσφέρουν αμοιβαία εξέλιξη. Η ωριμότητα δεν βρίσκεται στο να μένεις με κάθε κόστος  αλλά στο να μπορείς να διακρίνεις πότε απομακρύνεσαι από κάτι που σε πληγώνει και πότε από κάτι που απλώς σε φοβίζει. Γιατί οι δύο αυτές κινήσεις μοιάζουν εξωτερικά ίδιες, όμως γεννιούνται από εντελώς διαφορετικά μέρη της ψυχής. Αυτό ισχύει για κάποιους ανθρώπους. Όχι για όλους.

Κάποιος μπορεί να έχει απλώς μη ρεαλιστικές προσδοκίες χωρίς να φοβάται τη δέσμευση. Ίσως η μεγαλύτερη ειρωνεία είναι ότι οι περισσότεροι δεν ψάχνουμε σύντροφο.

Ψάχνουμε το συναίσθημα που πιστεύουμε ότι ένας σύντροφος θα μας χαρίσει.

Και όταν ένας πραγματικός άνθρωπος εμφανίζεται μπροστά μας, απογοητευόμαστε. Όχι επειδή δεν είναι αρκετός.

Αλλά επειδή κανένας άνθρωπος δεν μπορεί να ανταγωνιστεί τη φαντασία μας.

Η αληθινή αγάπη δεν είναι ένα συναίσθημα που σε πλημμυρίζει παθητικά είναι μια συνειδητή πνευματική απόφαση. Δεν θα τη βρούμε στα εύκολα match, ούτε στα ιδανικά σενάρια που φτιάχνουμε στο μυαλό μας.

Θα τη βρούμε μόνο όταν καταλάβουμε ότι για να χωρέσει ένας άλλος άνθρωπος στη ζωή μας, πρέπει εμείς οι ίδιοι να κάνουμε χώρο  μετατοπίζοντας το «Εγώ» μας από το κέντρο του κόσμου.

«Αγάπη είναι η απόφαση να μείνεις συναισθηματικά γυμνός μπροστά στον άλλον, όχι επειδή είσαι ανίσχυρος αλλά επειδή η εμπιστοσύνη σου έχει γίνει πιο δυνατή από κάθε σου άμυνα. Αν δεν είσαι έτοιμος να ρισκάρεις αυτή την πτώση, τότε δεν ψάχνεις την αγάπη ψάχνεις απλώς έναν ακόμα θεατή για το θέατρο της μοναξιάς σου.»

Δεν φοβόμαστε πάντα την αγάπη. Συχνά φοβόμαστε το τέλος της ιστορίας που λέγαμε τόσα χρόνια για τον εαυτό μας. Κάθε βαθιά σχέση απαιτεί να αφήσεις πίσω μια παλιά εκδοχή του εαυτού σου. Και δεν είναι όλοι έτοιμοι να αποχαιρετήσουν αυτό που ήταν, ακόμη κι αν αυτό που έρχεται μπορεί να τους οδηγήσει πιο κοντά σε αυτό που πραγματικά επιθυμούν να γίνουν.

Στο τέλος της ημέρας, η διαχείριση της αγάπης δεν είναι θέμα τύχης αλλά θέμα θάρρους. Το ερώτημα δεν είναι αν θα τη βρεις, αλλά αν, όταν χτυπήσει την πόρτα σου, θα έχεις το σθένος να μην προσποιηθείς ότι λείπεις….!

Η αγάπη δεν είναι απλώς η συνάντηση δύο ανθρώπων. Είναι η στιγμή που δύο άνθρωποι σταματούν να υπερασπίζονται αυτό που ήταν και τολμούν να γίνουν κάτι καινούριο μαζί.

Εκεί κρύβεται το πραγματικό παράδοξο της οικειότητας. Δεν μας καλεί μόνο να επιτρέψουμε σε έναν άλλον άνθρωπο να μας γνωρίσει όπως πραγματικά είμαστε. Μας καλεί να αφήσουμε πίσω εκείνη την εκδοχή του εαυτού μας που είχε μάθει να επιβιώνει μέσα στην απόσταση και να εμπιστευτούμε ότι η εγγύτητα δεν είναι απειλή αλλά δυνατότητα μεταμόρφωσης.

 

Λίλα Κακαλέτρη 

Φιλόλογος με πιστοποιητικό στην Δικαστική Ψυχολογία

Πηγή:

Laconia TV

https://laconiatv.gr/index.php/arthra/item/20624-grafei-i-lila-kakaletri-giati-fovomaste-afto-pou-psaxnoume-apegnosmena?fbclid=IwdGRjcAS5_4ZjbGNrBLn-hmV4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHtGP-Etfop5gAF359QVW5Y75Dr0yx5oXAPbeER4UL-QEbXmoheuv0mw1j90e_aem_qRw2PWgWZh0XbrZv9a5BpQ

Η Φιλοσοφία του Disappeared στο Investigation Discovery

Γράφει η Λ. Κακαλέτρη: Η Φιλοσοφία του Disappeared στο Investigation Discovery

 

Υπάρχει μια στιγμή, ακριβώς πριν μια εξαφάνιση πάψει να είναι είδηση και μετατραπεί σε αστικό μύθο, όπου ο χρόνος μοιάζει να διαστέλλεται επικίνδυνα. Ο θάνατος, όσο τραγικός, βίαιος ή άδικος κι αν είναι φέρει νομοτελειακά μαζί του το βάρος της οριστικότητας. Υπάρχει ένα υλικό σώμα, μια τελετή αποχωρισμού, ένα απτό αντίο. Η εξαφάνιση όμως; Η εξαφάνιση είναι μια αντεστραμμένη πραγματικότητα. Είναι μια ανοιχτή, βαθιά πληγή στο συλλογικό ασυνείδητο που αρνείται πεισματικά να κλείσει και η οποία τρέφεται  από τη δική της αβεβαιότητα.

Βασισμένο στη βαθύτερη φιλοσοφία της εμβληματικής εκπομπής Disappeared του Investigation Discovery, το παρόν άρθρο αποστασιοποιείται από την απλή, στεγνή παράθεση αστυνομικών τεκμηρίων, τηλεφωνικών δεδομένων και εγκληματολογικών ευρημάτων. Επιχειρεί μια βουτιά σε εκείνα τα αχαρτογράφητα νερά όπου η ψυχολογία συναντά το υπαρξιακό μυστήριο και το κινηματογραφικό σασπένς.

«Η εξαφάνιση είναι η μοναδική ανθρώπινη κατάσταση όπου η γεωγραφία μεταλλάσσεται σε ψυχολογικό λαβύρινθο . Δεν αναζητάς ένα χαμένο στίγμα στον χάρτη ψάχνεις το ακριβές σημείο όπου ράγισε η ίδια η πραγματικότητα.»

Στη δίνη της συναισθηματικής αποσταθεροποίησης, η κατάσταση των ανθρώπων που μένουν πίσω περιγράφεται με τον όρο «αμφίσημο πένθος» (Ambiguous Loss), έναν όρο που εισήγαγε η ψυχοθεραπεύτρια Pauline Boss. Πρόκειται για την πιο εξαντλητική, ψυχοφθόρα και δόλια μορφή θλίψης που μπορεί να βιώσει η ανθρώπινη συνείδηση, ακριβώς επειδή στερείται του πολυπόθητου closure , του τελετουργικού κλεισίματος.

Σε μια κλασική περίπτωση πένθους, η ελπίδα είναι ο θεραπευτικός μοχλός. Εδώ, η ελπίδα μεταλλάσσεται σε όπλο μαζικής καταστροφής του ψυχισμού. Μετατρέπεται σε ένα καθημερινό, ωμό βασανιστήριο: «Μήπως το κλειδί γυρίσει στην κλειδαριά την επόμενη στιγμή;» «Μήπως το τηλέφωνο χτυπήσει στο επόμενο δευτερόλεπτο;» Η ελπίδα κρατά το θύμα ζωντανό στο μυαλό των οικείων του αλλά ταυτόχρονα καταδικάζει τους ίδιους σε μια αιώνια συναισθηματική αγωνία.

 Οι συγγενείς εγκλωβίζονται σε μια ηθική παράλυση. Νιώθουν βαθιές ενοχές για κάθε απλή στιγμή καθημερινής ευτυχίας, για ένα γέλιο ή για ένα καλό γεύμα. Η ζωή τους απαιτεί να προχωρήσει  αλλά η πίστη τους επιβάλλει να παραμείνουν «παγωμένοι» στον χρόνο, στο πλευρό του ανθρώπου που χάθηκε.

«Η εξαφάνιση δεν αποτελεί το φινάλε μιας τραγικής ιστορίας. Είναι η αιώνια, ψυχαναγκαστική επανάληψη του πρώτου κεφαλαίου χωρίς τη λύτρωση της τελευταίας σελίδας.» Παρακολουθώντας την αφηγηματική δομή του Disappeared, αναδεικνύεται ένα κοινό σχεδόν τελετουργικό μοτίβο και δεν είναι άλλο από την τελευταία ημέρα πριν από την εξαφάνιση η οποία αναλύεται στο μικροσκόπιο με τη λεπτότητα χειρουργικής επέμβασης. Εδώ είναι που η έρευνα συναντά το Butterfly Effect (Το Φαινόμενο της Πεταλούδας)   τη θεωρία δηλαδή ότι μια απειροελάχιστη, φαινομενικά ασήμαντη αλλαγή στις αρχικές συνθήκες ενός συστήματος μπορεί να οδηγήσει σε τεράστιες, απρόβλεπτες και χαοτικές συνέπειες.

Στο πλαίσιο μιας εξαφάνισης, το Φαινόμενο της Πεταλούδας μεταφράζεται στην τραγική συνειδητοποίηση ότι η μοίρα ενός ανθρώπου κρίθηκε από δευτερόλεπτα ή από ασήμαντες συμπτώσεις. Μια φαινομενικά πεζή λεπτομέρεια  ,ένα φευγαλέο βλέμμα στον καθρέφτη, μια καθυστέρηση δύο λεπτών σε ένα φανάρι, μια τυχαία αγορά από ένα βενζινάδικο, μια αναπάντητη κλήση  αποκτά ξαφνικά μια τρομακτική και  μοιραία βαρύτητα. Αν το υποκείμενο είχε στρίψει δεξιά αντί για αριστερά, αν είχε απαντήσει σε εκείνη την κλήση, αν η γραμμή του μετρό δεν είχε καθυστέρηση, ολόκληρο το μέλλον θα είχε επαναδιατυπωθεί.

Αυτή η εμμονική ανατομία της «τελευταίας στιγμής» αναδεικνύει μια θεμελιώδη ανθρώπινη ανάγκη, την ανάγκη για αιτιότητα. Ο ανθρώπινος εγκέφαλος απεχθάνεται το τυχαίο και το χαοτικό. Έχουμε την ανάγκη να πιστεύουμε ότι το σύμπαν διέπεται από κανόνες, ότι υπήρχε ένα σημάδι, μια κρυπτογραφημένη αλληλουχία γεγονότων που, αν είχαμε την ευφυΐα και την οξυδέρκεια να αποκωδικοποιήσουμε εγκαίρως, θα είχαμε σπάσει την αλυσίδα των συμπτώσεων και θα είχαμε αποτρέψει το μοιραίο. Είναι η ψευδαίσθηση ότι μπορούμε να ελέγξουμε το χάος αναδρομικά.

«Το πιο σκληρό με το κενό δεν είναι ότι είναι άδειο. Είναι ότι διατηρεί με τρομακτική ακρίβεια το γεωμετρικό σχήμα αυτού που λείπει.»

Οι Τρεις Ψυχολογικές Διαστάσεις μιας Εξαφάνισης

Η προσέγγιση αυτών των σκοτεινών υποθέσεων απαιτεί εξαιρετική διπλωματία, ενσυναίσθηση και αναλυτική σκέψη καθώς οι αιτίες δεν είναι ποτέ γραμμικές, αλλά κινούνται σε γκρίζες, υβριδικές ζώνες . Είναι, δηλαδή, μια «νόθευση» των κατηγοριών, όπου το ένα σενάριο μπλέκεται μέσα στο άλλο, κάνοντας το μυστήριο ακόμα πιο βαθύ και δύσκολο να εξιχνιαστεί.

Η Εκούσια Φυγή (Η Αυτοχειρία της Ταυτότητας)

Πίσω από αυτή τη διάσταση κρύβεται ένα σύνθετο ψυχολογικό υπόβαθρο…. η επιτακτική, σχεδόν ζωώδης ανάγκη για μια «νέα αρχή», η αφόρητη πίεση των κοινωνικών προσδοκιών ή μη διαγνωσμένα, βαθιά ψυχικά νοσήματα που αλλοιώνουν την αντίληψη της πραγματικότητας. Στην πράξη, το άτομο επιλέγει συνειδητά να μετατραπεί σε «φάντασμα». Αποφασίζει να εκτελέσει μια υπαρξιακή δολοφονία του ίδιου του του εαυτού, αφήνοντας πίσω του μια καθημερινότητα που δεν τη βίωνε απλώς ως δυσλειτουργική, αλλά ως μια μόνιμη, ‘’πνιγηρή’’ ψυχική φυλακή.

Μερικοί άνθρωποι δεν δραπετεύουν επειδή μισούν τη ζωή τους. Φεύγουν επειδή κουράστηκαν να υποκρίνονται τον πρωταγωνιστή σε ένα σενάριο που γράφτηκε ερήμην τους.»

Το Μοιραίο Ατύχημα (Η Κατάρρευση του Ελέγχου)

Εδώ ερχόμαστε αντιμέτωποι με την εγγενή ψευδαίσθηση ελέγχου που τρέφουμε για το περιβάλλον μας και την ασφάλειά μας. Θεωρούμε τους εαυτούς μας άτρωτους μέσα στην οργάνωση του σύγχρονου πολιτισμού. Η πραγματικότητα όμως είναι πολύ πιο αδυσώπητη… μια λάθος στροφή σε έναν επαρχιακό δρόμο μέσα στη νύχτα, μια κακή, απρόσεκτη στιγμή στην άγρια φύση ή ακόμα και σε ένα σκοτεινό τυφλό σημείο της πόλης και το περιβάλλον «καταπίνει» ακαριαία τα ίχνη του υποκειμένου, αποδεικνύοντας πόσο εύθραυστη είναι η ανθρώπινη παρουσία.

Η Εγκληματική Ενέργεια (Η Συνάντηση με το Απόλυτο Σκοτάδι)

Το ψυχολογικό υπόβαθρο σε αυτή την περίπτωση μετατοπίζεται δηλαδή  μεταφέρεται στην ψυχοπαθολογία του θύτη, στον έλεγχο, την κτητικότητα ή την καθαρή, παρορμητική βία. Η σκληρή πραγματικότητα θέλει το άτομο να βρίσκεται στο λάθος σημείο τη λάθος χρονική στιγμή. Μετατρέπεται ξαφνικά και βίαια σε αντικείμενο της νοσηρής βούλησης κάποιου άλλου, χάνοντας την αυτονομία του και τελικά την ίδια του την υπόσταση μέσα σε λίγα λεπτά.

Το Disappeared κατάφερε να ξεχωρίσει στο παγκόσμιο τηλεοπτικό στερέωμα επειδή αρνήθηκε πεισματικά να αντιμετωπίσει τους αγνοούμενους ως αναλώσιμο «θέαμα» ή ως φτηνά νούμερα τηλεθέασης. Κάθε επεισόδιο αποτελεί μια σπουδή πάνω στο ψυχολογικό πορτρέτο μιας προσωπικότητας. Και κάπου εκεί αναδύεται η μεγαλύτερη διπλωματική και ηθική πρόκληση: κανένας άνθρωπος δεν είναι τέλειος.

Όταν κάποιος εξαφανίζεται, ο προβολέας των αρχών και των ΜΜΕ πέφτει  πάνω στην ιδιωτική του ζωή, με αποτέλεσμα να ανασύρονται στην επιφάνεια τα πάντα: κρυφοί εθισμοί, οικονομικές απάτες, οικογενειακά μυστικά, παράλληλες σχέσεις και ψυχικές μεταπτώσεις. Η διαχείριση αυτών των δεδομένων απαιτεί μια σχεδόν χειρουργική, διπλωματική λεπτότητα. Πώς μπορείς να παρουσιάσεις την αντικειμενική αλήθεια, η οποία είναι απαραίτητη για την εξέλιξη της έρευνας, χωρίς να σπιλώσεις τη μνήμη και την αξιοπρέπεια ενός ανθρώπου που δεν είναι παρών για να υπερασπιστεί τον εαυτό του;

Η απάντηση βρίσκεται στην ενσυναίσθηση. Τα ελαττώματα και οι σκιές είναι αυτά που μας καθιστούν ανθρώπινες οντότητες. Και κάθε άνθρωπος, ανεξάρτητα από τα λάθη του, έχει το θεμελιώδες δικαίωμα να αναζητηθεί.

Η αφήγηση μιας εξαφάνισης ασκεί επάνω μας μια αμφίσημη γοητεία  μας μαγνητίζει με το πέπλο του μυστηρίου της, ενώ ταυτόχρονα μας παγώνει με την απειλή του ανέφικτου. Αυτές οι ιστορίες λειτουργούν ως ένας παραμορφωτικός, νουάρ καθρέφτης της δικής μας, προσωπικής ευθραυστότητας. Μας υπενθυμίζουν με τον πιο ωμό τρόπο ότι η γραμμή που διαχωρίζει την ασφάλεια της καθημερινής μας ρουτίνας από το απόλυτο, συμπαντικό μυστήριο είναι τρομακτικά λεπτή.

Το πιο ώριμο και διεισδυτικό συμπέρασμα που μας κληροδοτεί αυτή η ψυχολογική περιήγηση είναι ότι η αναζήτηση των αγνοουμένων δεν αφορά αποκλειστικά τον γεωγραφικό εντοπισμό τους. Αφορά, στον πυρήνα της, την ποιότητα, τα αντανακλαστικά και την ηθική της ίδιας μας της κοινωνίας. Την κατηγορηματική μας άρνηση να ξεχάσουμε εκείνους που διολίσθησαν στο σκοτάδι, κρατώντας μια σπίθα φωτός αναμμένη για την πιθανότητα της επιστροφής τους.

«Η αληθινή τραγωδία μιας εξαφάνισης δεν έγκειται στο μυστήριο του πού βρίσκεται ο άλλος. Έγκειται στην τρομακτική διαπίστωση ότι ο κόσμος συνεχίζει να γυρίζει απτόητος, αποδεικνύοντας ότι είμαστε όλοι, τελικά, αναλώσιμες μονάδες σε ένα σύστημα που δεν πενθεί.»

Λίλα Κακαλέτρη 

Φιλόλογος με πιστοποιητικό στην Δικαστική ψυχολογία

Πηγή:

Laconia TV

https://laconiatv.gr/index.php/arthra/item/20421-grafei-i-l-kakaletri-i-filosofia-tou-disappeared-sto-investigation-discovery?fbclid=IwdGRjcAS5_idjbGNrBLn94GV4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHgHfWb-pBQWjlkmhFUReaRldZk-laTSg6FVVRxHZ4X06-49ANTRmEC_ewDzO_aem_9RqeDwhMAbP3mY9wymY5nw

Η δικτατορία του είναι

Γράφει η Λίλα Κακαλέτρη: Η Δικτατορία του ‘’Είναι’’

 Μαϊος 18, 2026

• font size   
• Print 
• Email

Όταν η Αυθεντικότητα  έγινε μάρκετινγκ και προώθηση

Κάποτε  το να είσαι ο εαυτός σου ήταν το αποτέλεσμα μιας ήσυχης, μοναχικής εσωτερικής διαδρομής ,μια διαδικασία δοκιμής, λάθους και σταδιακής αυτοαποδοχής. Σήμερα η αυθεντικότητα έχει μετατραπεί σε μια εξαντλητική εργασία πλήρους απασχόλησης. Συνοδεύεται από ψυχολογικές υπερωρίες, μόνιμο άγχος για τα νούμερα που μετρούν την κοινωνική μας αποδοχή και ένα ψηφιακό κοινό που είναι έτοιμο να χειροκροτήσει την «αλήθεια» σου, υπό έναν απαράβατο όρο  αυτή η αλήθεια να είναι αισθητικά άρτια, εύπεπτη και καλοφωτισμένη.

Η Παγίδα του ‘’Επιμελημένου Εαυτού’’ 

Η σύγχρονη κουλτούρα της επιφανειακής αυτοβελτίωσης σε μια ασυνείδητη αλλά τοξική συμμαχία με τους αλγόριθμους των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, μας έπεισε ότι ο εαυτός μας δεν είναι μια ρευστή, ζωντανή κατάσταση αλλά ένα σταθερό προϊόν που πρέπει να πλασαριστεί σωστά  και να πουληθεί.

Δεν ζούμε πια τις στιγμές με τις αισθήσεις μας  τις «επιμελούμαστε»  σαν να είμαστε οι ξεναγοί στο μουσείο της ίδιας μας της ζωής. Φιλτράρουμε το βίωμα πριν καν το κατανοήσουμε. Έτσι, αν μια εμπειρία δεν μπορεί να μεταφραστεί σε ελκυστικό ψηφιακό περιεχόμενο, το ασυνείδητό μας βιώνει μια υπαρξιακή κρίση ….αρχίζουμε να αναρωτιόμαστε αν συνέβη όντως, αν έχει αξία, αν υπάρχουμε εμείς οι ίδιοι χωρίς τη μαρτυρία των άλλων.

«Αν η αυθεντικότητά σου χρειάζεται σκηνοθεσία για να αποδειχθεί τότε δεν είσαι ο εαυτός σου είσαι ο κασκαντέρ του που ρισκάρει την ψυχική του υγεία για να κερδίσει το χειροκρότημα.»

Από το Είμαι στο  Φαίνομαι ότι Είμαι

 Η Διάσπαση του Εγώ

Το βαθύ ψυχολογικό πρόβλημα ξεκινά όταν η υγιής αυτοπαρατήρηση μετατρέπεται σε μόνιμη αυτο-παρουσίαση (self-presentation). Η αυθεντική εσωτερική μας φωνή, αυτή που νιώθει και συναισθάνεται, αντικαθίσταται από τη φωνή ενός «εκφωνητή» ή «αφηγητή» που περιγράφει τη ζωή μας σε τρίτο πρόσωπο, σκεπτόμενος πώς θα φανεί στους έξω.

Σπαταλάμε τεράστια ψυχική ενέργεια για να χτίσουμε το «προσωπικό brand»  την προσωπική μας ταυτότητα ‘’μάρκα΄΄(personal brand) της προσωπικότητάς μας. Όταν όμως η ψηφιακή σκηνή κλείνει, η επιστροφή στην πραγματικότητα συνοδεύεται από ένα βαρύ συναίσθημα ματαιότητας καθώς συνειδητοποιούμε ότι τροφοδοτούσαμε ένα είδωλο, αφήνοντας την ψυχή μας πεινασμένη. Η λάμψη χάνεται και απομένει μόνο το ακατέργαστο βάρος μιας ανικανοποίητης ύπαρξης. Γιατί συμβαίνει αυτό; Επειδή το «brand» είναι εξ ορισμού μια στατική, παγωμένη και ελεγχόμενη εικόνα ενώ ο ζωντανός άνθρωπος είναι μια χαοτική, απρόβλεπτη και διαρκώς εξελισσόμενη διαδικασία. Δεν μπορείς να στριμώξεις μια ψυχή σε ένα λογότυπο.

«Σπαταλάμε το μελάνι της ψυχής μας γράφοντας το εγχειρίδιο χρήσης της εικόνας μας και μετά απορούμε γιατί η προσωπική μας ιστορία έμεινε λευκή από αληθινά βιώματα.»

Η κούραση που νιώθεις στο τέλος της ημέρας δεν είναι σωματική είναι υπαρξιακή. Είναι η ψυχική εξάντληση του να πρέπει να είσαι τρομακτικά «συνεπής» με το προφίλ που ο ίδιος/α δήλωσες ότι έχεις.

Μέσα στην αμείλικτη «οικονομία της προσοχής» όπου το νόμισμα είναι το βλέμμα του άλλου, η ελευθερία έχει ποινικοποιηθεί. Το να αλλάξεις γνώμη, το να είσαι αντιφατικός, το να είσαι απλώς βαρετός ή να μην έχεις τίποτα να πεις, θεωρείται «αποτυχία του προϊόντος». Κι όμως  η ψυχική υγεία βασίζεται ακριβώς στην ελευθερία να μην είσαι τέλειος.

«Η μεγαλύτερη ελευθερία και πράξη αντίστασης σήμερα δεν είναι να βρεις μανιωδώς «ποιος είσαι» αλλά να διεκδικήσεις το δικαίωμα να μην είσαι τίποτα από όσα υποσχέθηκε το ψηφιακό σου προφίλ.»

Ίσως η λύση και η θεραπεία να μην βρίσκεται σε περισσότερη «αυτογνωσία» μέσω της οθόνης και των κοινότυπων αποφθεγμάτων (quotes). Η λύση βρίσκεται στην επιστροφή της ιδιωτικής ασυνέπειας.

Ψυχική ισορροπία σημαίνει να ζεις πράγματα που δεν θα μάθει ποτέ κανείς, να καλλιεργείς πτυχές του εαυτού σου που δεν «πουλάνε» κοινωνικά και να επιτρέπεις στον εσωτερικό σου κόσμο να είναι ακατάστατος, σκοτεινός, μπερδεμένος χωρίς την καταναγκαστική ανάγκη να τον τακτοποιήσεις σε μια καλαίσθητη λεζάντα.

Γιατί, σε τελική ανάλυση, η ψυχολογία μας θεραπεύεται εκεί που σταματά η έκθεση…..!

«Ο αληθινός, βαθύς εαυτός σου δεν είναι η δημοσίευση (post) που ανέβασες για να εισπράξεις επιβεβαίωση αλλά η ιερή σιωπή και η ανακούφιση που ακολουθεί τη στιγμή ακριβώς που κλείνεις την οθόνη.» 

 

Λίλα Κακαλέτρη 

Φιλόλογος με πιστοποιητικό στην Δικαστική Ψυχολογία

Πηγη:

Laconia TV

https://laconiatv.gr/index.php/arthra/item/20308-grafei-i-lila-kakaletri-i-diktatoria-tou-einai?fbclid=IwdGRjcAS5_DNjbGNrBLn662V4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHvadyOg8MrWX0Cv5H1PiQzyEveYChElwdzXRMIwFtCIjsYEnniZvrx55WgOP_aem_lnUdoqbnHWclqg1Z_hn34w